रंगांधळेपणा टेस्ट काय आहे आणि ती कोणी द्यावी?
रंगदृष्टीतली कमतरता, ज्याला सामान्यपणे रंगांधळेपणा म्हणतात, स्त्रियांपेक्षा पुरुषांमध्ये खूप जास्त आढळते, आणि त्यातही लाल-हिरवा प्रकार सगळ्यात सामान्य आहे. अनेकांना मोठे होईपर्यंत कळतही नाही, कारण मेंदू शांतपणे स्वतःचे उपाय शिकून घेतो. प्लेट टेस्ट ही फट काही सेकंदांत उघडी पाडते.
हिरवं की तपकिरी यावर कधी वाद झाला असेल, संध्याकाळच्या वेळी सिग्नलचे दिवे ओळखताना अडचण येत असेल, हव्या असलेल्या नोकरीत सामान्य रंगदृष्टीची अट असेल, किंवा फक्त कुतूहल म्हणून, ही टेस्ट दे.
ऑनलाइन रंगांधळेपणा टेस्ट कशी चालते?
प्रत्येक प्लेट म्हणजे वेगवेगळ्या आकाराच्या आणि छटांच्या ठिपक्यांचं वर्तुळ. एका रंग-कुटुंबातल्या ठिपक्यांनी आकडा काढलेला असतो आणि पार्श्वभूमी दुसऱ्या कुटुंबातली, अशा प्रकारे की सामान्य रंगदृष्टीला आकडा दिसतो आणि लाल-हिरवी कमतरता असलेल्याला तो पुसट, वेगळा किंवा अजिबात दिसत नाही. उत्तर आकड्यांच्या बटणांनी किंवा 'काहीच नाही' ने द्यायचं.
बारा प्लेट्सनंतर गुण मिळतात. 10 किंवा जास्त बरोबर म्हणजे 'रंगदृष्टी बहुतेक नॉर्मल', 7 ते 9 म्हणजे 'काही प्लेट्स अवघड होत्या', आणि 6 किंवा कमी म्हणजे 'लाल-हिरव्या रंगाची कमतरता असू शकते'. हा फक्त अंदाज आहे, निदान नव्हे.
टेस्टमधल्या प्लेट्स कशा दिसतात?
बारा प्लेट्सची काठिण्यपातळी आणि तपासली जाणारी रंगजोडी वेगवेगळी आहे. त्यात तुला अशा प्लेट्स भेटतील:
- जवळजवळ सगळ्यांना वाचता येणारी स्पष्ट नियंत्रण प्लेट, स्क्रीन रंग दाखवतोय का ते तपासायला
- हिरव्या पार्श्वभूमीवर केशरी ठिपक्यांचा आकडा, क्लासिक लाल-हिरवी तपासणी
- पूर्ण रंगकॉन्ट्रास्टमध्येच दिसणारा पुसट आकडा, जो नाईट मोडमध्ये लपतो
- एकमेकांवर आलेले दोन आकडे, जिथे रंगदृष्टी ठरवते की कोणता आधी दिसतो
- काहीही न लपवलेली प्लेट, उत्तरं अंदाजपंचे दिली जात आहेत का ते बघायला
स्क्रीनवरची टेस्ट खरंच रंगांधळेपणा ओळखू शकते का?
ती जोरदार शंका निर्माण करू शकते, पण काहीही पक्कं सांगू शकत नाही. फोनचे स्क्रीन रंग बदलतात, ब्राइटनेस सेटिंग आणि ब्लू-लाइट फिल्टर लाल-हिरवे रंग फिके करतात, आणि डिस्प्लेवर पडणारं ऊन बाकीचं काम करतं. सामान्य प्रकाशाच्या खोलीत, नाईट मोड बंद करून आणि ब्राइटनेस वाढवून टेस्ट दे, आणि अनेक प्लेट्स चुकल्या तर नेत्रतज्ज्ञाकडून छापील प्लेट्सवर पुन्हा तपासणी करून घे.
लोक आधी ऑनलाइन रंगांधळेपणा टेस्ट का देतात?
कारण आयुष्यभराची शंका डॉक्टरकडे जाण्याइतकी गंभीर आहे का, हे कळण्याचा हा सगळ्यात जलद मार्ग आहे. क्रेयॉन्सचे रंग गोंधळणाऱ्या मुलांसोबत पालक ती करून बघतात; डिझायनर आणि डेव्हलपर एखाद्या सहकाऱ्याला त्यांचा लाल-हिरवा चार्ट का वाचता येत नाही हे समजून घ्यायला ती वापरतात. पायलट, रेल्वे किंवा इलेक्ट्रिकल क्षेत्रातल्या नोकरीसाठी अधिकृत वैद्यकीय तपासणीआधी अनेक जण इथे स्वतःची खात्री करून घेतात. शाळेच्या विज्ञानाच्या तासालाही ती छान प्रयोग ठरते. रंगदृष्टी ठीक आहे असं कळलं तर डोळ्यांसाठी पुढचं आव्हान म्हणून प्रतिक्रिया वेळ टेस्ट आणि देशांचे झेंडे टेस्ट आहेतच.
रंगांधळेपणा टेस्टबद्दलचे प्रश्न
ही अधिकृत इशिहारा टेस्ट आहे का?
नाही. नेत्रतज्ज्ञ वापरतात त्या इशिहारा प्लेट्सचं तत्त्व इथेही आहे, रंगीत ठिपक्यांत लपलेले आकडे, पण या प्लेट्स स्क्रीनसाठी बनवल्या आहेत आणि त्यांची वैद्यकीय पडताळणी झालेली नाही. खरी इशिहारा तपासणी नियंत्रित प्रकाशात छापील प्लेट्सवर होते.
आकडे दिसले नाहीत तर त्याचा अर्थ काय?
अनेक प्लेट्स, विशेषतः हिरव्यावर केशरी असलेल्या, चुकल्या तर लाल-हिरव्या रंगदृष्टीतल्या कमतरतेची शक्यता दिसते, जो सगळ्यात सामान्य प्रकार आहे. पण कारण तुझा स्क्रीनही असू शकतो: नाईट मोड, कमी ब्राइटनेस किंवा रंग फिल्टर कोणाकडूनही आकडे लपवू शकतात. निष्कर्ष काढण्याआधी चांगल्या प्रकाशात पुन्हा दे.
रंगांधळेपणा बरा होऊ शकतो का?
जन्मजात प्रकार बरा होत नाही, पण रोजच्या आयुष्यात तो क्वचितच मोठा अडथळा ठरतो. काही लोकांसाठी खास चष्मे काही रंगांमधला फरक वाढवतात, आणि ॲप्स रंगांची नावं सांगू शकतात. बहुतेक रंगांधळे प्रौढ जागा, लेबल्स आणि संदर्भ लक्षात ठेवून काम चालवतात, जसं सिग्नलचा वरचा दिवा लाल असतो.
रंगांधळेपणा टेस्ट फोनवर देता येते का?
हो, आणि बहुतेक लोक फोनवरच देतात. ब्राइटनेस वाढव, नाईट मोड आणि कोणताही ब्लू-लाइट फिल्टर बंद कर, आणि स्क्रीनवर थेट ऊन पडू देऊ नकोस. फोन लाल-हिरवे रंग वेगवेगळ्या प्रकारे दाखवतात, त्यामुळे एका फोनवर काठावरचा निकाल आला तर दुसऱ्यावर तपासून बघ.
नोकरीच्या अर्जासाठी ही टेस्ट चालेल का?
काही नोकऱ्यांना सामान्य रंगदृष्टी लागते: पायलट, रेल्वेचे चालक, काही इलेक्ट्रिकल आणि वैद्यकीय कामं. नियोक्ते त्यासाठी अधिकृत चाचण्या वापरतात, ही नव्हे. ही ऑनलाइन टेस्ट फक्त आधीच सांगते की काही अडचण असू शकते का, म्हणजे वैद्यकीय तपासणीत धक्का बसण्याची शक्यता कमी होते.
लहान मुलं रंगांधळेपणा टेस्ट देऊ शकतात का?
आकडे ओळखता येऊ लागले की, साधारण पाच-सहा वर्षांपासून. खेळासारखं ठेव आणि शेजारी बस. मुलाला सतत तुझ्यापेक्षा वेगळे आकडे दिसत असतील तर शाळेला आणि नेत्रतज्ज्ञाला सांग; लवकर कळलं तर रंगांवर आधारित शैक्षणिक साहित्यात मदत होते.
माझा निकाल साठवला किंवा शेअर केला जातो का?
नाही. बाराही उत्तरं तुझ्या डिव्हाइसवरच राहतात आणि काहीही अपलोड होत नाही. गुण आणि पातळी स्क्रीनवर दिसते, आणि निकाल कार्ड मित्रांना पाठवणं पूर्णपणे तुझ्या मर्जीवर. अनेक जण पाठवतात, कारण त्यावरून ग्रुपमध्ये मस्त वाद रंगतो.
आमच्या इतर टेस्ट बघ
- प्रतिक्रिया वेळ टेस्टस्क्रीन हिरवी होताक्षणी टॅप कर. पाच राउंड, मिलिसेकंदात तुझी सरासरी. मित्रांपेक्षा फास्ट आहेस का?
- टायपिंग वेग टेस्ट30, 60 किंवा 120 सेकंद एक छोटा मजकूर टाइप कर. तुझे मिनिटाला शब्द आणि अचूकता मिळव, मग मित्रांना चॅलेंज दे.
- IQ टेस्ट30 च्या संग्रहातली लॉजिक, पॅटर्न, नंबर आणि शब्दांची 20 कोडी. तुझी लॉजिक लेव्हल मिळव आणि मित्रांना चॅलेंज दे.
